Part 1
Planning, Budgeting and Forecasting

Cash budget

Công thức

Ending cash balance=Beginning cash+Cash collections from sales−Cash disbursements for purchases and operating expenses\displaystyle \text{Ending cash balance} = \text{Beginning cash} + \text{Cash collections from sales} - \text{Cash disbursements for purchases and operating expenses}
Ending cash balance = Beginning cash + Cash collections from sales − Cash disbursements for purchases and operating expenses
Nội dung AI · cập nhật 7/10/2026

Công thức dùng để làm gì?

Cash budget giúp doanh nghiệp dự báo dòng tiền trong tương lai để đảm bảo đủ khả năng thanh khoản (liquidity). Nó xác định liệu công ty có dư thừa tiền để đầu tư hay thiếu hụt tiền và cần phải đi vay (financing).

Ý nghĩa từng biến

  • Beginning cashSố dư tiền mặt đầu kỳ - lượng tiền sẵn có từ cuối kỳ trước chuyển sang.
  • Cash collectionsDòng tiền vào thực tế thu được từ khách hàng (Accounts Receivable) và doanh thu tiền mặt.
  • Cash disbursementsDòng tiền ra thực tế chi trả cho nhà cung cấp, lương, và các chi phí hoạt động.
  • Ending cash balanceSố dư tiền mặt cuối kỳ trước khi tính toán các khoản vay hoặc trả nợ (Financing section).

Khi nào sử dụng

  • •Khi cần lập kế hoạch tài chính ngắn hạn để đảm bảo khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn.
  • •Khi xác định thời điểm cần thực hiện các khoản vay (borrowing) hoặc trả nợ gốc/lãi.
  • •Khi quản lý Working Capital và tối ưu hóa lượng tiền mặt nhàn rỗi.
  • •Khi chuẩn bị Master Budget cho kỳ kế hoạch tiếp theo.

Logic đằng sau công thức

Công thức đi từ số dư có sẵn ban đầu, cộng thêm các nguồn tiền 'thực sự' chảy vào túi và trừ đi các khoản tiền 'thực sự' chi ra. Kết quả phản ánh trạng thái thanh khoản ròng của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định.

Mẹo ghi nhớ: Cash In trừ Cash Out cộng với Tiền đầu kỳ.

Khi nào KHÔNG nên dùng

  • ✕Khi tính toán lợi nhuận kế toán (Net Income) theo Accrual Basis.
  • ✕Khi lập bảng cân đối kế toán (Balance Sheet) tại một thời điểm quá khứ mà không có dữ liệu dự báo.
  • ✕Khi phân tích các giao dịch phi tiền mặt như khấu hao (Depreciation) hoặc dự phòng.

Mối liên hệ với công thức khác

  • →Master Budget - Cash budget là một thành phần cốt lõi của Financial Budget trong Master Budget.
  • →Accrual Accounting - Đối lập với Cash basis dùng trong Cash budget.
  • →Working Capital Management - Quản lý sự cân bằng giữa tiền mặt và các tài sản ngắn hạn khác.
  • →Capital Budgeting - Các khoản chi tiêu tài sản cố định lớn ảnh hưởng trực tiếp đến Cash disbursements.

Learning Objectives CMA liên quan

  • ✓Phân biệt được Cash flows và Accrual-based Net Income.
  • ✓Tính toán chính xác Cash collections dựa trên chính sách bán tín dụng.
  • ✓Xác định nhu cầu tài trợ (Financing) dựa trên chính sách duy trì số dư tiền mặt tối thiểu (Minimum cash balance).
  1. 1
    Bước 1 — Xác định Beginning cash balance
    Lấy số dư cuối kỳ của tháng trước hoặc số dư đề bài cho tại thời điểm bắt đầu.
    ↓
  2. 2
    Bước 2 — Tính Cash collections from sales
    Phân tích lịch trình thu tiền (Collection schedule) từ doanh thu các tháng trước và tháng hiện tại.
    ↓
  3. 3
    Bước 3 — Tính Cash disbursements
    Tổng hợp các khoản chi tiền mặt cho mua hàng (Purchases), chi phí hoạt động (Operating expenses), mua tài sản cố định và thuế.
    ↓
  4. 4
    Bước 4 — Tính toán Net Cash flow và Ending balance
    Lấy Beginning cash + Total collections - Total disbursements để ra Ending balance trước financing.
    ↓
  5. 5
    Bước 5 — Điều chỉnh Financing (nếu có)
    Cộng các khoản vay mới hoặc trừ các khoản trả nợ để đạt được Minimum cash balance yêu cầu.
Ví dụ dễ
Tính số dư tiền mặt cơ bản

Công ty A có Beginning cash là $10,000. Dự kiến Cash collections trong tháng là $50,000. Cash disbursements cho vật tư và lương là $45,000.

  1. 1
    Bước 1
    $10,000 (Beg) + $50,000 (In) - $45,000 (Out) = $15,000
Kết quả: $15,000. Doanh nghiệp có thặng dư tiền mặt.
Gần giống đề CMA
Tính Cash Budget có lịch trình thu tiền

Công ty B có Beginning cash $20,000. Sales tháng 1: $100,000; Sales tháng 2: $120,000. Chính sách: thu 60% trong tháng bán, 40% tháng sau. Purchases tháng 2 là $80,000 (trả ngay). Tính Ending cash tháng 2.

  1. 1
    Bước 1: Tính Cash collections tháng 2
    (60% * $120,000) + (40% * $100,000) = $72,000 + $40,000 = $112,000
    ↓
  2. 2
    Bước 2: Xác định Cash disbursements tháng 2
    $80,000 (Purchases)
    ↓
  3. 3
    Bước 3: Tính Ending balance
    $20,000 (Beg) + $112,000 (In) - $80,000 (Out) = $52,000
Kết quả: $52,000. Đây là Ending cash balance trước khi xem xét các khoản lãi vay.
  • •Luôn loại bỏ Depreciation và Amortization ra khỏi Cash disbursements vì đây là non-cash expenses.
  • •Chú ý kỹ thời điểm thu tiền (ví dụ: 'month of sale' vs 'month after sale').
  • •Đọc kỹ yêu cầu đề bài hỏi 'Ending cash balance' hay 'Net cash flow' (Net cash flow không bao gồm Beginning balance).
  • •Nếu đề bài có 'Minimum cash balance', hãy nhớ tính toán phần Borrowing hoặc Repayment ở bước cuối cùng.
  • •Cẩn thận với các khoản chi trả thuế (Income tax) hoặc cổ tức (Dividends) thường bị bỏ quên trong dữ kiện.
  • •Kiểm tra xem lãi vay (Interest expense) được trả hàng tháng hay cuối kỳ vay.
  • ❌Đưa Depreciation vào Cash disbursements

    Khấu hao là chi phí kế toán, không phải dòng tiền ra thực tế.

  • ❌Nhầm lẫn giữa Sales và Cash collections

    Sales theo Accrual ghi nhận khi bán, nhưng Cash budget chỉ quan tâm khi nào nhận được tiền.

  • ❌Quên không cộng Beginning cash balance

    Dẫn đến kết quả chỉ là Net cash flow của kỳ đó, không phải số dư cuối cùng.

  • ❌Sai lệch kỳ (Timing errors)

    Lấy nhầm số liệu thu tiền của tháng sau áp dụng cho tháng hiện tại.

  • ❌Tính gộp cả tiền vay vào Cash collections

    Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và dòng tiền tài chính (Financing) nên được tách biệt để theo dõi.

Net Cash Flow = Collections - Disbursements
Ending Cash = Beginning + Net Cash Flow
Quick check: Nếu Collections > Disbursements, tiền mặt sẽ tăng so với đầu kỳ.
Loại ngay các đáp án có khấu hao trừ trực tiếp vào dòng tiền.
Question asks…Use formula
Tính khả năng thanh toán nợ ngắn hạnCash Budget
Xác định số tiền cần vay ngân hàngCash Budget (Financing section)
Lập kế hoạch mua sắm tài sản cố địnhCash Budget (Capital disbursements)
Schedule of Cash Collections
Schedule of Cash Disbursements
Master Budget
Pro Forma Balance Sheet
Front
Cash budget
Back
Purpose
Dự báo dòng tiền để quản lý thanh khoản và kế hoạch vay vốn.
Formula
Ending cash balance = Beginning cash + Cash collections from sales − Cash disbursements for purchases and operating expenses
Shortcut
Ending = Beg + In - Out
Common mistake
Đưa chi phí khấu hao (non-cash) vào bảng tính.
Exam tip
Tách riêng dòng tiền kinh doanh và dòng tiền tài chính (financing).

English

Cash BudgetCash CollectionsCash DisbursementsBeginning BalanceFinancing Section

Tiếng Việt

Ngân sách tiền mặtThu tiềnChi tiềnSố dư đầu kỳHoạt động tài trợ

Viết tắt

CB

AI Summary

Trong 30 giây phải nhớ được

  • ✓Công thức: Ending cash balance = Beginning cash + Cash collections − Cash disbursements
  • ✓Ý nghĩa: Công cụ quản lý dòng tiền, đảm bảo doanh nghiệp luôn có đủ tiền mặt hoạt động.
  • ✓Khi dùng: Lập kế hoạch tài chính ngắn hạn, xác định nhu cầu vay vốn.
  • ✓Khi không dùng: Khi tính Net Income theo nguyên tắc dồn tích (Accrual).
  • ✓Mẹo nhớ: Tiền đầu + Thu thực - Chi thực = Tiền cuối.

Bài học liên quan

Luyện tập với công thức này

Cần đăng nhập để luyện tập và lưu tiến độ.

Bài viết liên quan