Công thức
P/B ratio = P_0 / B_0
Ghi chú
P_0 = Stock price today; B_0 = Book value of common equity
Công thức dùng để làm gì?
Công thức dùng để so sánh giá trị thị trường (Market Value) của một cổ phiếu so với giá trị ghi sổ (Book Value) của nó trên bảng cân đối kế toán. Chỉ số này giúp nhà đầu tư đánh giá liệu cổ phiếu đang bị định giá quá cao (Overvalued) hay thấp hơn giá trị tài sản ròng (Undervalued).
Ý nghĩa từng biến
- P_0Current Market Price per Share — Giá thị trường hiện tại của một cổ phiếu.
- B_0Book Value per Share — Giá trị ghi sổ trên mỗi cổ phiếu thường, tính bằng (Total Common Equity / Common Shares Outstanding).
Khi nào sử dụng
- •Khi định giá các công ty có tài sản hữu hình lớn như Ngân hàng (Banking) hoặc các công ty sản xuất.
- •Khi so sánh tương quan giá trị giữa các công ty trong cùng một ngành (Peer Group Analysis).
- •Khi xác định các cổ phiếu giá trị (Value Stocks) có P/B thấp.
- •Khi đánh giá mức độ an toàn của khoản đầu tư dựa trên giá trị thanh lý lý thuyết (Liquidation Value).
Logic đằng sau công thức
Logic là so sánh số tiền nhà đầu tư sẵn sàng trả cho mỗi đồng vốn chủ sở hữu trên sổ sách. Nếu P/B > 1, thị trường kỳ vọng công ty tạo ra giá trị gia tăng từ tài sản hiện có; nếu P/B < 1, thị trường đang chiết khấu giá trị tài sản của công ty, có thể do hiệu quả sinh lời thấp (Low ROE).
Khi nào KHÔNG nên dùng
- ✕Công ty dịch vụ hoặc công nghệ có nhiều tài sản vô hình (Intangible Assets) không được ghi nhận đầy đủ trên Balance Sheet.
- ✕Các công ty có mức nợ quá cao làm bóp méo giá trị Equity.
- ✕Các công ty có lợi nhuận âm kéo dài dẫn đến Retained Earnings âm, làm sai lệch Book Value.
Mối liên hệ với công thức khác
- →Return on Equity (ROE): P/B cao thường đi đôi với ROE cao vì hiệu quả sử dụng vốn tốt.
- →Market-to-Book Ratio: Một tên gọi khác của P/B ratio nhưng thường dùng cho tổng vốn hóa.
- →Price-to-Earnings (P/E) Ratio: Cùng thuộc nhóm Multiplier để định giá nhưng dựa trên thu nhập.
- →Intangible Assets: Ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng cách giữa Market Price và Book Value.
Learning Objectives CMA liên quan
- ✓Calculate and interpret market-based ratios.
- ✓Analyze the financial position of an organization using common-size financial statements and ratios.
- ✓Compare the valuation of firms across different industries and capital structures.
- 1Bước 1 — Xác định Current Market Price (P_0)Lấy giá đóng cửa gần nhất của cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.↓
- 2Bước 2 — Tính Total Common EquityLấy Total Shareholders' Equity trừ đi Preferred Stock (nếu có) từ Balance Sheet.↓
- 3Bước 3 — Tính Book Value per Share (BVPS)Chia Total Common Equity cho số lượng cổ phiếu đang lưu hành (Common Shares Outstanding).↓
- 4Bước 4 — Tính P/B RatioLấy P_0 chia cho BVPS để ra tỷ số cuối cùng.
Công ty A có Market Price là $50/share. Total Equity là $1,000,000, không có Preferred Stock. Số lượng cổ phiếu lưu hành là 40,000 shares.
- 1Bước 1P_0 = $50↓
- 2Bước 2BVPS = $1,000,000 / 40,000 = $25↓
- 3Bước 3P/B = $50 / $25 = 2.0
Công ty B có Total Assets $5M, Total Liabilities $2M, và Preferred Stock $500,000. Common shares outstanding là 100,000. Giá thị trường hiện tại là $30. Tính P/B ratio.
- 1Bước 1Total Equity = Assets - Liabilities = $5M - $2M = $3M↓
- 2Bước 2Common Equity = Total Equity - Preferred Stock = $3M - $0.5M = $2.5M↓
- 3Bước 3BVPS = $2.5M / 100,000 = $25↓
- 4Bước 4P/B = $30 / $25 = 1.2
- •Luôn nhớ trừ Preferred Stock ra khỏi Equity trước khi tính Book Value cho cổ phiếu thường.
- •P/B < 1 có thể là dấu hiệu của Undervalued hoặc doanh nghiệp đang gặp vấn đề nghiêm trọng (Financial Distress).
- •Trong đề CMA, nếu cho Treasury Stock, hãy đảm bảo nó đã được trừ vào Equity khi tính Book Value.
- •Kết hợp P/B với Return on Equity (ROE): Một P/B thấp kèm ROE thấp không phải là món hời (Value Trap).
- •Lưu ý sự khác biệt giữa Historical Cost (trong Book Value) và Current Market Value.
- ❌Quên không trừ Preferred Stock
P/B tính cho Common Stock, nên phải dùng Common Equity.
- ❌Sử dụng Net Income thay vì Book Value
Đây là nhầm lẫn sang công thức P/E Ratio.
- ❌Sử dụng số lượng cổ phiếu bình quân (Weighted-Average)
Đối với các chỉ số Market-based như P/B, thường dùng số lượng cổ phiếu tại thời điểm tính toán (Ending Shares) thay vì bình quân.
- ❌So sánh P/B giữa hai ngành khác nhau
Mỗi ngành có cấu trúc tài sản khác nhau (ví dụ: Phần mềm vs. Thép) nên P/B trung bình ngành rất khác nhau.
- ❌Không xem xét Treasury Stock
Treasury Stock làm giảm Equity và số lượng cổ phiếu lưu hành, ảnh hưởng trực tiếp đến mẫu số.
| Question asks… | Use formula |
|---|---|
| Công ty có nhiều máy móc, nhà xưởng (Capital Intensive) | Price-to-Book Ratio |
| Đánh giá giá trị thanh lý ước tính | Price-to-Book Ratio |
| So sánh giá cổ phiếu với tài sản ròng | Price-to-Book Ratio |
- Purpose
- So sánh giá thị trường với giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu.
- Formula
- P/B ratio = P_0 / B_0
- Shortcut
- Market Price / BVPS
- Common mistake
- Quên trừ Preferred Stock khỏi Equity.
- Exam tip
- P/B thấp + ROE cao = Dấu hiệu cổ phiếu tiềm năng.
English
Tiếng Việt
Viết tắt
AI Summary
Trong 30 giây phải nhớ được
- ✓Công thức: P/B = Stock Price / Book Value per Share
- ✓Ý nghĩa: Tỷ lệ cho biết thị trường đang trả bao nhiêu cho mỗi đồng tài sản ròng của công ty.
- ✓Khi dùng: Định giá các công ty thâm dụng tài sản hữu hình.
- ✓Khi không dùng: Các công ty công nghệ, dịch vụ hoặc có tài sản vô hình lớn.
- ✓Mẹo nhớ: Price stays UP, Book goes DOWN.
Bài học liên quan
Luyện tập với công thức này
Cần đăng nhập để luyện tập và lưu tiến độ.