Horizontal Analysis

## 1. Bản chất của Horizontal Analysis Horizontal Analysis, hay còn gọi là Trend Analysis, là phương pháp so sánh các chỉ tiêu tài chính trên cùng một báo cáo qua nhiều kỳ kế toán (tháng, quý, hoặc năm). Thay vì nhìn vào một bức ảnh tĩnh tại một thời điểm, chúng ta đang xem một "cuốn phim" về sự vận động của doanh nghiệp. Trực giác của phương pháp này rất đơn giản: Một con số đứng một mình sẽ không có ý nghĩa nếu không có hệ quy chiếu. Ví dụ, lợi nhuận $1 triệu là tốt hay xấu? Nếu năm ngoái là $500,000, thì đây là một bước tiến tuyệt vời (tăng 100%). Nhưng nếu năm ngoái là $10 triệu, thì doanh nghiệp đang đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng (giảm 90%). ## 2. Cách thực hiện: Số tuyệt đối và Số tương đối Để thực hiện phân tích chiều ngang, chúng ta thường trình bày số liệu theo hai cột bổ sung bên cạnh số liệu gốc: - **Absolute Change (Biến động tuyệt đối):** Lấy số tiền năm nay trừ đi số tiền năm gốc. Nó cho biết quy mô thực tế của sự thay đổi. - **Percentage Change (Biến động tương đối):** Lấy biến động tuyệt đối chia cho số tiền năm gốc. Nó cho biết tốc độ tăng trưởng. **Ví dụ:** - Năm 1 (Base Year): Sales = $1,000,000 - Năm 2: Sales = $1,200,000 - Absolute Change = $200,000 - Percentage Change = $200,000 / $1,000,000 = 20% ## 3. Lựa chọn Base Year (Năm gốc) Trong đề thi CMA, bạn sẽ gặp hai kiểu so sánh: 1. **So sánh liên hoàn (Year-to-Year):** So sánh năm N với năm N-1. Cách này giúp thấy sự biến động sát sườn nhất. 2. **So sánh với năm gốc cố định (Base-Year-to-Date):** Chọn một năm làm mốc (thường là năm cũ nhất) và so sánh tất cả các năm sau với năm đó. Cách này giúp thấy được quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp mà không bị nhiễu bởi những biến động nhỏ hàng năm. ## 4. Tại sao Horizontal Analysis lại quan trọng? Phương pháp này giúp nhà quản trị và kế toán quản trị phát hiện các **"Điểm đỏ" (Red Flags)**. - Nếu Sales tăng 10% nhưng Accounts Receivable (AR) tăng tới 50%, đây là dấu hiệu doanh nghiệp đang nới lỏng chính sách tín dụng quá mức hoặc khách hàng đang gặp khó khăn trong thanh toán. - Nếu Sales tăng nhưng Net Income giảm, chúng ta cần dùng Horizontal Analysis cho từng dòng chi phí để xem chi phí nào đang "ngốn" hết lợi nhuận. **Lưu ý về tính trọng yếu (Materiality):** Một khoản chi phí tăng từ $10 lên $50 (tăng 400%) có thể trông rất đáng sợ trên tỷ lệ %, nhưng về số tuyệt đối ($40), nó có thể chẳng đáng để bận tâm so với tổng chi phí hàng triệu USD. Do đó, người phân tích luôn phải kết hợp cả số tuyệt đối và số tương đối.