Công thức
Diluted EPS = (Net income − Preferred dividends) / Diluted weighted average common shares outstanding
Công thức dùng để làm gì?
Công thức dùng để đo lường mức thu nhập trên mỗi cổ phần trong kịch bản 'xấu nhất' khi tất cả các công cụ tài chính có khả năng chuyển đổi (dilutive securities) đều được thực hiện. Điều này giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro bị pha loãng lợi nhuận trong tương lai.
Ý nghĩa từng biến
- Net incomeLợi nhuận ròng sau thuế của doanh nghiệp.
- Preferred dividendsCổ tức ưu đãi (loại không lũy kế đã công bố hoặc loại lũy kế phát sinh trong kỳ).
- Diluted weighted average common shares outstandingSố lượng cổ phiếu phổ thông lưu hành bình quân gia quyền sau khi cộng thêm giả định chuyển đổi các công cụ pha loãng.
Khi nào sử dụng
- •Khi doanh nghiệp có cấu trúc vốn phức tạp (Complex capital structure).
- •Khi tồn tại các Convertible Bonds, Convertible Preferred Stock, Options hoặc Warrants.
- •Khi trình bày báo cáo tài chính theo chuẩn mực GAAP để cung cấp cái nhìn thận trọng cho cổ đông.
- •Khi thực hiện Financial Statement Analysis để so sánh chất lượng lợi nhuận giữa các công ty.
Logic đằng sau công thức
Công thức phản ánh nguyên tắc thận trọng (Conservatism). Tử số được điều chỉnh tăng lại các khoản chi phí liên quan đến công cụ chuyển đổi (như Interest expense của Convertible Bonds sau thuế) và mẫu số tăng thêm số lượng cổ phiếu mới phát hành, nhằm mô phỏng trạng thái EPS thấp nhất có thể.
Khi nào KHÔNG nên dùng
- ✕Khi doanh nghiệp có Simple capital structure (chỉ có Common Stock).
- ✕Khi các công cụ tiềm năng có tính chất Anti-dilutive (làm tăng EPS nếu thực hiện).
- ✕Khi doanh nghiệp đang bị lỗ ròng (Net Loss), vì việc thực hiện các công cụ này sẽ làm giảm lỗ trên mỗi cổ phần (Anti-dilutive).
Mối liên hệ với công thức khác
- →Basic EPS: Là điểm xuất phát, không tính đến các yếu tố pha loãng.
- →Treasury Stock Method: Phương pháp dùng để tính số lượng cổ phiếu tăng thêm từ Stock Options/Warrants.
- →If-converted Method: Phương pháp dùng cho Convertible Bonds và Convertible Preferred Stock.
- →Antidilution: Khái niệm loại bỏ các công cụ làm tăng EPS ra khỏi tính toán Diluted EPS.
Learning Objectives CMA liên quan
- ✓Tính toán Weighted average common shares outstanding.
- ✓Phân biệt giữa Simple và Complex capital structure.
- ✓Áp dụng Treasury Stock Method và If-converted Method chính xác.
- ✓Xác định và loại bỏ các công cụ Anti-dilutive trong tính toán.
- 1Bước 1 — Tính Basic EPSLấy (Net income - Preferred dividends) chia cho Weighted average common shares outstanding.↓
- 2Bước 2 — Kiểm tra các công cụ tiềm năng pha loãngLiệt kê Options, Warrants, Convertible Bonds, và Convertible Preferred Stock hiện có.↓
- 3Bước 3 — Áp dụng Treasury Stock MethodĐối với Options/Warrants, giả định tiền thu được dùng để mua lại cổ phiếu quỹ theo Market Price để tìm số cổ phiếu tăng thêm thực tế.↓
- 4Bước 4 — Áp dụng If-converted MethodGiả định chuyển đổi Bonds (cộng lại Interest expense * (1-tax rate) vào tử số) và Preferred Stock (không trừ Preferred dividends ở tử số).↓
- 5Bước 5 — Kiểm tra Anti-dilution và chốt sốSo sánh EPS từng bước, nếu bước nào làm EPS tăng lên thì loại bỏ công cụ đó, chỉ giữ lại những gì làm giảm EPS.
Net income $100,000. Common shares lưu hành 50,000. Có 10,000 options với exercise price $10. Average market price là $20. Không có Preferred stock.
- 1Bước 1Basic EPS = $100,000 / 50,000 = $2.00↓
- 2Bước 2Số cổ phiếu mới từ options = 10,000. Tiền thu được = 10,000 * $10 = $100,000.↓
- 3Bước 3Số cổ phiếu quỹ mua lại = $100,000 / $20 = 5,000 shares. Số cổ phiếu tăng thêm ròng = 10,000 - 5,000 = 5,000 shares.↓
- 4Bước 4Diluted EPS = $100,000 / (50,000 + 5,000) = $1.82.
Net income $250,000. 100,000 common shares. Convertible bonds 8% mệnh giá $200,000, có thể chuyển đổi thành 20,000 shares. Tax rate 30%.
- 1Bước 1Basic EPS = $250,000 / 100,000 = $2.50.↓
- 2Bước 2Điều chỉnh tử số (Interest saved after tax) = $200,000 * 8% * (1 - 0.30) = $11,200.↓
- 3Bước 3Mẫu số mới = 100,000 + 20,000 = 120,000 shares.↓
- 4Bước 4Diluted EPS = ($250,000 + $11,200) / 120,000 = $2.18.
- •Luôn kiểm tra tính Anti-dilutive trước khi chốt đáp án cuối cùng.
- •Với Stock Options, nếu Exercise Price > Market Price thì nó là Anti-dilutive (bỏ qua luôn).
- •Nhớ nhân (1 - Tax rate) khi cộng ngược Interest expense của Convertible Bonds.
- •Preferred dividends chỉ cộng lại vào tử số nếu đó là Convertible Preferred Stock.
- •Nếu đề bài cho Net Loss, Diluted EPS thường bằng Basic EPS để tránh làm giảm lỗ mỗi cổ phần.
- ❌Quên không trừ Preferred Dividends ở tử số khi tính Basic EPS.
Lợi nhuận dành cho cổ đông thường phải sau khi đã trả cho cổ đông ưu đãi.
- ❌Quên không nhân Net of Tax cho lãi vay trái phiếu.
Lãi vay làm giảm thuế, nên khi mất chi phí lãi vay, chi phí thuế sẽ tăng lên tương ứng.
- ❌Sử dụng Ending shares thay vì Weighted Average shares.
CMA yêu cầu tính bình quân gia quyền theo thời gian lưu hành trong kỳ.
- ❌Bao gồm cả các công cụ Anti-dilutive vào tính toán cuối.
Quy tắc là chọn giá trị EPS thấp nhất, không được làm tăng EPS.
- ❌Nhầm lẫn giữa Dividend Paid và Dividend Declared cho cổ tức ưu đãi.
Với Cumulative Preferred Stock, phải trừ dù có công bố hay không.
| Question asks… | Use formula |
|---|---|
| Doanh nghiệp có Stock Options đang 'in-the-money' | Treasury Stock Method + Diluted EPS |
| Tính toán tác động của trái phiếu chuyển đổi | If-converted Method + Diluted EPS |
| Cấu trúc vốn chỉ gồm Common Stock | Basic EPS only |
- Purpose
- Đo lường EPS thấp nhất có thể nếu mọi công cụ chuyển đổi được thực hiện.
- Formula
- Diluted EPS = (Net income − Preferred dividends + Adjustments) / (Weighted average shares + New shares)
- Shortcut
- Giả định chuyển đổi tối đa để tìm EPS tối thiểu.
- Common mistake
- Quên tính thuế (Net of tax) cho lãi vay trái phiếu chuyển đổi.
- Exam tip
- Options có Exercise Price cao hơn Market Price thì bỏ qua ngay.
English
Tiếng Việt
Viết tắt
AI Summary
Trong 30 giây phải nhớ được
- ✓Công thức: Diluted EPS = (Adjusted Net Income) / (Diluted Weighted Average Shares)
- ✓Ý nghĩa: Chỉ số tài chính thận trọng cho thấy thu nhập tiềm năng của mỗi cổ phần phổ thông.
- ✓Khi dùng: Khi công ty có Convertible Securities, Options hoặc Warrants.
- ✓Khi không dùng: Khi các công cụ làm tăng EPS (Anti-dilutive) hoặc công ty có cấu trúc vốn đơn giản.
- ✓Mẹo nhớ: Diluted = Dìm EPS xuống thấp nhất.
Luyện tập với công thức này
Cần đăng nhập để luyện tập và lưu tiến độ.