Leverage Ratios

## Bản chất của Leverage (Đòn bẩy) Trong quản trị tài chính, **Leverage (Đòn bẩy)** giống như việc sử dụng một điểm tựa để nâng một vật nặng mà sức người không làm nổi. Doanh nghiệp sử dụng 'điểm tựa' chính là **Debt (Nợ)**. Thay vì chỉ dùng vốn tự có (Equity), doanh nghiệp vay thêm tiền để đầu tư vào tài sản với hy vọng rằng lợi nhuận tạo ra từ tài sản đó sẽ cao hơn chi phí lãi vay phải trả. ## Hai mặt của 'Con dao hai lưỡi' 1. **Mặt tích cực:** Khi kinh doanh thuận lợi, lợi nhuận trên tài sản (ROA) cao hơn lãi suất vay. Lúc này, phần lợi nhuận dôi ra sau khi trả lãi sẽ thuộc về cổ đông, đẩy tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) lên rất cao. Đây là lý do các doanh nghiệp bất động sản hay các tập đoàn lớn cực kỳ ưa chuộng nợ vay. 2. **Mặt tiêu cực:** Khi kinh doanh sa sút, lợi nhuận không đủ trả lãi vay. Tuy nhiên, lãi vay là một **Fixed Charge (Chi phí cố định)**, dù lỗ bạn vẫn phải trả. Đòn bẩy lúc này sẽ khuếch đại khoản lỗ, nhanh chóng 'đốt cháy' vốn chủ sở hữu và dẫn đến rủi ro vỡ nợ (**Insolvency**). ## Phân tích các chỉ số trọng tâm Để đánh giá đòn bẩy, CMA tập trung vào hai nhóm chỉ số: ### 1. Nhóm cấu trúc (Capital Structure Ratios) Nhóm này nhìn vào bảng cân đối kế toán để xem 'túi tiền' của doanh nghiệp đang được cấu thành bởi bao nhiêu nợ. - **Debt-to-Equity:** Tỷ lệ này cho thấy cứ 1 đồng vốn chủ thì có bao nhiêu đồng nợ. Nếu tỷ lệ là 2.0, nghĩa là nợ gấp đôi vốn. Các nhà đầu tư rủi ro thường thích con số này cao, nhưng các chủ nợ (ngân hàng) lại muốn nó thấp. - **Debt-to-Total-Assets:** Chỉ số này đo lường mức độ thâm dụng nợ trên tổng quy mô tài sản. Nó cho biết mức độ 'đệm' an toàn nếu công ty phải thanh lý tài sản. ### 2. Nhóm khả năng chi trả (Coverage Ratios) Nhóm này nhìn vào báo cáo kết quả kinh doanh (P&L) để xem doanh nghiệp có đủ 'hơi' để trả lãi không. - **Times Interest Earned (TIE):** Đây là chỉ số cực kỳ phổ biến. Nó trả lời câu hỏi: 'Lợi nhuận của anh gấp mấy lần tiền lãi anh phải trả?'. Một hệ số TIE bằng 1.0 là mức báo động đỏ, vì lúc đó bạn làm ra bao nhiêu chỉ đủ trả lãi, chưa có đồng nào cho thuế hay cổ đông. - **Fixed Charge Coverage:** Đây là phiên bản 'khó tính' hơn của TIE. Nó tính thêm các khoản chi phí cố định khác như chi phí thuê tài chính (Lease payments) và cổ tức ưu đãi. Nó phản ánh thực tế hơn nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện để không bị kiện hoặc phá sản. ## Tác động của Đòn bẩy tài chính (DFL) **Degree of Financial Leverage (DFL)** đo lường độ nhạy cảm. Nếu DFL là 1.5, thì khi EBIT tăng 10%, thu nhập của cổ đông (EPS) sẽ tăng tới 15%. DFL càng cao, biến động của EPS càng lớn so với biến động của hoạt động kinh doanh gốc. Điều này giải thích tại sao cùng một ngành, nhưng công ty nợ nhiều sẽ có giá cổ phiếu biến động mạnh hơn (rủi ro cao hơn) công ty nợ ít.